Standardowe wymiary okien dachowych nie są identyczne u wszystkich producentów. Najczęściej spotkasz szerokości 55, 66, 78, 94, 114 i 134 cm oraz wysokości 78, 98, 118, 140 i 160 cm. Przy wyborze najważniejsze są jednak rozstaw krokwi, wymagany luz montażowy i powierzchnia przeszklenia, a nie sam symbol rozmiaru.
Jakie są standardowe wymiary okien dachowych?
Producenci, między innymi Fakro, Velux i Okpol, stosują własne kody rozmiarowe. Dlatego oznaczenie modelu nie zawsze można bezpośrednio przenieść między markami, nawet gdy zewnętrzne wymiary ościeżnicy są podobne. Ma to szczególne znaczenie przy wymianie starego okna, ponieważ zakup produktu tej samej marki zwykle ułatwia dopasowanie do istniejącego otworu i dobór akcesoriów.
Wymiary podawane w katalogach dotyczą najczęściej ościeżnicy, czyli zewnętrznej ramy okna, a nie samej szyby. Powierzchnia przeszklenia jest mniejsza, dlatego nie należy używać wymiaru całego okna do obliczania ilości światła w pomieszczeniu.
Popularne rozmiary okien dachowych
Najczęściej spotykane kombinacje szerokości i wysokości mieszczą się w poniższych zakresach. Konkretna dostępność zależy od producenta i typu konstrukcji.
| Szerokość ościeżnicy | Typowe wysokości | Przykładowy rozmiar |
|---|---|---|
| 55 cm | 78, 98, 118 cm | 55 × 98 cm |
| 66 cm | 98, 118, 140 cm | 66 × 118 cm |
| 78 cm | 98, 118, 140, 160 cm | 78 × 140 cm |
| 94 cm | 118, 140 cm | 94 × 140 cm |
| 114 cm | 118, 140 cm | 114 × 118 cm |
| 134 cm | 98, 140 cm | 134 × 140 cm |
Rozmiar zapisuje się zwykle jako szerokość × wysokość, na przykład 78 × 118 cm. Wymienione wartości są rynkowym punktem odniesienia, ale przed zakupem trzeba sprawdzić tabelę konkretnej marki. Fakro może posługiwać się numerami rozmiarów, a inni producenci kodami literowo-cyfrowymi.
Jak dopasować okno do konstrukcji dachu?
Największym ograniczeniem przy wyborze szerokości jest rozstaw krokwi, czyli odległość między elementami konstrukcji dachu. Jeśli okno ma zmieścić się między krokwiami bez wykonywania dodatkowych wymian, jego ościeżnica powinna być węższa od tego rozstawu o około 2–5 cm. Powstała przestrzeń służy do wykonania izolowanego połączenia okna z konstrukcją.
Przykładowo, przy rozstawie krokwi wynoszącym 80 cm można rozważyć okno o szerokości 78 cm, o ile wymagania konkretnego systemu montażowego to potwierdzają. Nie należy jednak mierzyć samej szyby ani światła otworu. Potrzebny jest wymiar między elementami konstrukcyjnymi oraz wymiar zewnętrzny ościeżnicy podany przez producenta.
Na dobór wysokości wpływa z kolei kąt nachylenia połaci. Przy mniejszym kącie dachowym okno powinno być zwykle wyższe, aby zapewnić odpowiedni zasięg widzenia i lepsze doświetlenie. Przy stromym dachu można często zastosować krótsze okno o tej samej szerokości.
Przy wyborze rozwiązania montażowego znaczenie mają następujące czynniki:
- Rozstaw krokwi – wyznacza maksymalną szerokość okna, które można zamontować bez ingerencji w więźbę.
- Kąt nachylenia dachu – wpływa na potrzebną wysokość ościeżnicy i zakres widzenia przez okno.
- Łatowanie połaci – pozwala skorygować położenie okna w poziomie i dopasować je do układu pokrycia.
- Przeznaczenie pomieszczenia – określa, jak duża powierzchnia przeszklenia będzie potrzebna.
Montaż na łatach bywa wygodny, gdy rozstaw krokwi jest większy niż szerokość okna i trzeba dopasować jego położenie do pokrycia dachowego. Montaż na krokwiach stosuje się często przy wymianie starego okna w istniejącej połaci oraz przy większych przeszkleniach. Ostateczne rozwiązanie powinno wynikać z instrukcji producenta i układu konstrukcji.
Przed zakupem możesz wstępnie sprawdzić dopasowanie w kilku krokach:
- Zmierz odległość między sąsiednimi krokwiami w miejscu planowanego montażu.
- Od uzyskanego wymiaru odejmij 2–5 cm luzu montażowego.
- Porównaj otrzymaną szerokość z zewnętrznym wymiarem ościeżnicy w katalogu producenta.
- Sprawdź wysokość okna względem kąta połaci, układu pomieszczenia i wymaganego doświetlenia.
Jak obliczyć potrzebną powierzchnię okien?
Do oceny doświetlenia bierze się pod uwagę powierzchnię przeszklenia, a nie powierzchnię całej ościeżnicy. Jako orientacyjną zasadę przyjmuje się, że na każde 8–10 m² podłogi powinien przypadać około 1 m² szyby. Dla pomieszczeń mieszkalnych często stosuje się przelicznik 1:8, natomiast dla pomieszczeń gospodarczych 1:12.
| Funkcja pomieszczenia | Orientacyjny przelicznik | Powierzchnia przeszklenia przy 24 m² podłogi |
|---|---|---|
| Pokój mieszkalny | 1 m² szyby na 8 m² podłogi | około 3 m² |
| Salon lub biuro | około 1 m² szyby na 8 m² podłogi | około 3 m² |
| Pomieszczenie gospodarcze | 1 m² szyby na 12 m² podłogi | około 2 m² |
W dużym pomieszczeniu jedno bardzo szerokie okno nie zawsze będzie najlepszym rozwiązaniem. Dwa mniejsze okna umieszczone obok siebie albo jedno nad drugim mogą rozprowadzić światło bardziej równomiernie. Ich łączna powierzchnia przeszklenia powinna odpowiadać wymaganej wartości. Trzeba przy tym uwzględnić koszty dodatkowego montażu, kołnierzy i ewentualnej modyfikacji konstrukcji.
Kiedy potrzebne jest okno na wymiar?
Okno na wymiar warto rozważyć przy nietypowym otworze, niestandardowym układzie połaci albo wtedy, gdy konstrukcja nie pozwala wykorzystać żadnego rozmiaru katalogowego. Takie rozwiązanie jest zwykle droższe i wymaga dokładnej dokumentacji technicznej. Jeżeli konieczna byłaby zmiana więźby dachowej, zakres prac powinien ocenić konstruktor lub doświadczony dekarz.
Przed zamówieniem okna wymiennego sprawdź tabliczkę znamionową starego produktu. Zawiera ona zwykle markę, typ i kod rozmiaru, co jest najprostszym sposobem na znalezienie kompatybilnego następcy bez przebudowy otworu w dachu.
Najpierw dopasuj szerokość do rozstawu krokwi z wymaganym luzem, następnie dobierz wysokość do kąta połaci i oblicz łączną powierzchnię przeszklenia. Dopiero na tej podstawie porównuj kody rozmiarowe poszczególnych producentów.
