Przydomowa oczyszczalnia biologiczna odtwarza w kontrolowanych warunkach proces, który zachodzi naturalnie w gruncie i wodach powierzchniowych. Pracę wykonują mikroorganizmy rozkładające zanieczyszczenia organiczne – zadaniem urządzenia jest zapewnienie im warunków, w których robią to skutecznie i powtarzalnie.
Cały proces dzieli się na kilka następujących po sobie etapów, a każdy z nich odpowiada za inny rodzaj zanieczyszczeń.
Etap pierwszy: osadnik wstępny
Ścieki z budynku trafiają najpierw do komory wstępnej, nazywanej osadnikiem gnilnym. Zachodzi tu proces czysto fizyczny wsparty rozkładem beztlenowym.
Cząstki cięższe od wody opadają na dno, tworząc osad. Substancje lżejsze – tłuszcze i część zawiesin – gromadzą się przy powierzchni jako kożuch. Pomiędzy tymi warstwami pozostaje sklarowana ciecz, która przepływa dalej.
Ta separacja ma kluczowe znaczenie dla całej instalacji. Gdyby zawiesina trafiała bezpośrednio do dalszych komór, zakłócałaby proces biologiczny i szybko doprowadziła do zapchania systemu rozsączania.
Etap drugi: komora osadu czynnego i napowietrzanie
Podczyszczone ścieki przechodzą do komory, w której odbywa się właściwe oczyszczanie biologiczne. Znajduje się tu osad czynny – zawiesina bakterii tlenowych i innych mikroorganizmów odżywiających się związkami organicznymi zawartymi w ściekach.
Bakterie te potrzebują tlenu. Dostarcza go dmuchawa tłocząca powietrze przez dyfuzory rozmieszczone przy dnie komory. Drobne pęcherzyki spełniają dwie funkcje jednocześnie: natleniają ciecz i utrzymują osad w stanie zawieszenia, dzięki czemu mikroorganizmy mają stały kontakt z zanieczyszczeniami.
Sposób sterowania napowietrzaniem decyduje o skuteczności całego procesu. Zbyt słabe natlenienie hamuje pracę bakterii tlenowych, zbyt intensywne rozbija kłaczki osadu i utrudnia jego późniejszą sedymentację.
Etap trzeci: osadnik wtórny i recyrkulacja
Z komory napowietrzanej mieszanina trafia do osadnika wtórnego, gdzie zwalnia przepływ. Osad czynny opada na dno, a nad nim gromadzi się oczyszczona woda.
Osad nie jest odpadem – to żywa kultura bakteryjna, którą zawraca się do komory napowietrzanej. Ta recyrkulacja utrzymuje odpowiednie stężenie mikroorganizmów i stabilizuje pracę urządzenia. Do usunięcia pozostaje wyłącznie nadmiar osadu, powstający w miarę namnażania się bakterii.
Etap czwarty: odprowadzenie oczyszczonych ścieków
Oczyszczona woda wymaga odprowadzenia do środowiska. Służą do tego drenaż rozsączający, tunele rozsączające, studnia chłonna lub – przy odpowiednich uzgodnieniach – odprowadzenie do wód powierzchniowych.
Wybór rozwiązania zależy od przepuszczalności gruntu, poziomu wód gruntowych i dostępnej powierzchni działki. To ostatnie ogniwo instalacji i jednocześnie najczęstsze źródło problemów eksploatacyjnych, gdy zostanie dobrane bez badania warunków panujących na działce.
Czym różni się oczyszczalnia drenażowa od biologicznej?
Rozróżnienie tych dwóch rozwiązań bywa źródłem nieporozumień, bo oba bywają nazywane potocznie oczyszczalniami ekologicznymi.
W układzie drenażowym rolę urządzenia pełni w praktyce osadnik gnilny, a właściwe doczyszczanie odbywa się dopiero w gruncie, w warstwie kruszywa i w otaczającej glebie. Rozwiązanie jest tańsze i nie wymaga zasilania, ale potrzebuje dużej powierzchni i dobrze przepuszczalnego podłoża.
Oczyszczalnia biologiczna z osadem czynnym prowadzi pełny proces wewnątrz urządzenia. Osiąga wyższy stopień redukcji zanieczyszczeń, zajmuje mniej miejsca i stawia łagodniejsze wymagania wobec gruntu – kosztem konieczności zasilania energią elektryczną i nieco bardziej regularnej obsługi.
Rozwiązania działające w oparciu o osad czynny, jak przydomowa oczyszczalnia ścieków w wariancie kompaktowym, sprawdzają się szczególnie na działkach, gdzie brakuje miejsca na rozbudowany drenaż albo grunt ma ograniczoną przepuszczalność.
Co utrzymuje proces w równowadze?
Instalacja biologiczna jest układem żywym i reaguje na to, co trafia do kanalizacji. Na stabilność procesu wpływają:
-
równomierny dopływ ścieków bez długich przerw w użytkowaniu,
-
ograniczenie środków silnie dezynfekujących, które niszczą florę bakteryjną,
-
niewrzucanie do instalacji odpadów nierozkładalnych, chusteczek i tłuszczów w większych ilościach,
-
regularne usuwanie osadu nadmiernego,
-
sprawna dmuchawa i drożne dyfuzory.
Przy zachowaniu tych warunków urządzenie pracuje przez lata bez interwencji. Większość awarii ma źródło nie w samej technologii, lecz w sposobie użytkowania instalacji.
Co dzieje się z oczyszczoną wodą?
Woda opuszczająca prawidłowo pracującą oczyszczalnię biologiczną jest pozbawiona zapachu i klarowna, ale nie nadaje się do celów użytkowych. Nie wolno jej wykorzystywać do podlewania warzyw, napełniania oczek wodnych ani gromadzić w zbiornikach.
Jej przeznaczeniem jest odprowadzenie do gruntu przez system rozsączający, gdzie przechodzi ostatni etap doczyszczania w warstwie glebowej. Dopiero tak przefiltrowana zasila wody gruntowe.
Artykuł sponsorowany
